Kaspersky, yeni eğitim yılı öncesinde çocukların yapay zekâ yanıtlarını farklı kaynaklardan doğrulamasını, kişisel verilerini paylaşmamasını ve araçları ödev yaptırmak yerine öğrenme desteği için kullanmasını önerdi.
Kaspersky, 2 Ağustos 2026 tarihli açıklamasında çocukların eğitim sürecindeki yapay zekâ kullanımına ilişkin önerilerini paylaştı. Şirket, yapay zekâ tarafından üretilen bilgilerin doğrulanması, hatalı çıktıların fark edilmesi ve kişisel bilgiler ile okula ilişkin verilerin korunması gerektiğini bildirdi.
Yapay zekâ araçları; konu anlatımı, kompozisyon fikirleri, metin kontrolü, ödev soruları ve sunum hazırlama gibi alanlarda öğrenciler tarafından kullanılabiliyor. Kaspersky’nin gözlemlerine göre çocukların yapay zekâ hizmetlerine ilgisi, bu araçların daha erişilebilir hale gelmesi ve eğitim süreçlerine dahil edilmesiyle artıyor.
Şirket, yapay zekâ modellerinin doğru görünen ancak gerçeği yansıtmayan bilgiler, var olmayan kaynaklar ve yanıltıcı görseller üretebileceği konusunda ebeveynleri uyardı. Çocukların yapay zekâ yanıtlarını doğrudan kullanmak yerine ders kitapları, ders notları ve güvenilir eğitim kaynaklarıyla karşılaştırması önerildi.
Yapay zekâ ödevi yapmak yerine öğrenmeyi desteklemeli
Yapay zekâ araçlarından saniyeler içinde kompozisyon metni veya matematik sorusunun sonucu alınabiliyor. Ancak hazır yanıtların içeriği anlaşılmadan kullanılması, ödevle geliştirilmesi amaçlanan becerilerin kazanılmasını engelleyebiliyor.
Kaspersky, yapay zekânın konuyu açıklamak, taslak hazırlamak, örnek sunmak, pratik sorular oluşturmak ve öğrencinin hazırladığı metindeki eksikleri göstermek amacıyla kullanılmasını öneriyor.
Öğrenciler, yapay zekâdan doğrudan bir kompozisyon yazmasını istemek yerine farklı argümanlar önermesini veya bilmedikleri kavramları açıklamasını talep edebilir. Hazırladıkları taslağın zayıf bölümlerini belirlemek için de yapay zekâdan yararlanabilir.
Matematik ödevlerinde doğrudan sonuç istemek yerine çözüm yönteminin adım adım açıklanması talep edilebilir. Öğrenci daha sonra verilen sonuca bakmadan soruyu kendi başına çözmeyi deneyebilir.
Yapay zekâ halüsinasyonu nedir?
Büyük dil modelleri, eğitildikleri verileri kullanarak bir sözcük veya ifadenin ardından gelme ihtimali yüksek olan yanıtı üretir. Bu yöntemle oluşturulan cevaplar her zaman doğrulanmış bilgilerden oluşmaz.
Yapay zekâ modeli farklı olayları veya bilgileri birbirine karıştırabilir, bulunmayan bir araştırmaya atıfta bulunabilir ya da gerçekleşmemiş bir olayı ikna edici bir dille anlatabilir. Gerçeğe uygun görünen bu hatalı çıktılar “yapay zekâ halüsinasyonu” olarak adlandırılıyor.
Kaspersky, çocuklara yapay zekâ sistemlerinin her zaman gerçeğini bildikleri bilgileri sunmadığının anlatılması gerektiğini belirtti. Verinin yetersiz olduğu durumlarda modellerin boşlukları mantıklı görünen ancak yanlış ifadelerle doldurabileceği aktarıldı.
Sağlık, güvenlik, tarih ve benzeri önemli konulardaki yapay zekâ yanıtlarının başka kaynaklardan doğrulanması gerekiyor.
Yapay zekâ yanıtlarını doğrulamak için 5 adım
Kaspersky, çocukların yapay zekâ tarafından oluşturulan bilgileri ödevlerinde kullanmadan veya doğru kabul etmeden önce uygulayabileceği beş aşamalı bir kontrol yöntemi paylaştı.
1. Bilginin kaynağını kontrol edin
Yapay zekâ bir kitap, araştırma, alıntı veya tarihsel olaydan söz ediyorsa belirtilen kaynağın gerçekten bulunup bulunmadığı kontrol edilmeli. Kaynağın yazarı, yayıncısı ve güvenilirliği incelenmeli.
2. Yanıtın soruyla uyumuna bakın
Akıcı ve ayrıntılı bir yanıt her zaman sorunun doğru anlaşıldığı anlamına gelmez. Yapay zekânın öğretmenin yönergelerine uyup uymadığı ve istenen konuyu yanıtlayıp yanıtlamadığı değerlendirilmelidir.
3. Bilgiyi kendi cümlelerinizle açıklayın
Öğrenci, yapay zekâ yanıtındaki düşünceyi anlayıp kendi ifadeleriyle aktaramıyorsa içeriği doğrudan kendi çalışması olarak teslim etmemelidir.
4. Başka kaynaklarla karşılaştırın
Önemli bilgiler ders kitapları, ders notları, resmî eğitim platformları ve güvenilir kaynaklar üzerinden karşılaştırılmalıdır. Birden fazla kaynağın kullanılması, yanlış bilgilerin fark edilmesini kolaylaştırabilir.
5. Gerektiğinde bir yetişkine danışın
Yanıt sağlık, güvenlik veya hassas bir konuyla ilgiliyse ya da öğrencinin kafasını karıştırıyorsa ebeveyn veya öğretmenden yardım alınmalıdır.
Ebeveynler, okul yılının başında çocuklarıyla birlikte yapay zekâ tarafından hazırlanmış örnek bir yanıtı inceleyebilir. Yanıttaki kaynaklar kontrol edilebilir, hatalı bölümler belirlenebilir ve içeriğin nasıl yeniden yazılabileceği değerlendirilebilir.
Kişisel ve okulla ilgili bilgiler paylaşılmamalı
Çocuklar, sohbet botlarıyla yaptıkları görüşmelerin tamamen gizli olduğunu düşünebilir. Ancak yapay zekâ hizmetlerine yazılan komutlar ve sohbet geçmişi, kullanılan platformun veri politikasına göre sunucularda saklanabilir veya hizmetin geliştirilmesi amacıyla işlenebilir.
Kaspersky, çocukların ad ve soyadı, ev adresi, telefon numarası, okul adı, şifre, kimlik belgesi, banka kartı bilgisi ve bilet görseli gibi kişisel verileri yapay zekâ araçlarına girmemesi gerektiğini bildirdi.
Başka kişilere ait fotoğraf, mesaj veya belgelerin de izin alınmadan yapay zekâ hizmetlerine yüklenmemesi gerekiyor.
Hesap ve cihaz güvenliği de korunmalı
Kaspersky, çocukların kullandığı hesaplarda iki faktörlü kimlik doğrulamanın etkinleştirilmesini ve her hesap için güçlü ve farklı bir şifre kullanılmasını önerdi.
Uygulamaların yalnızca resmî platformlardan indirilmesi, güncel tutulması ve gizlilik ayarlarının ebeveynlerle birlikte incelenmesi gerektiği belirtildi. Şüpheli bağlantılar, kimlik avı sayfaları ve kötü amaçlı dosyalara karşı güvenlik yazılımlarından yararlanılabileceği aktarıldı.
Şirket ayrıca çocuklara yönelik Kaspersky Siber Güvenlik Alfabesi ile yetişkinler için hazırlanan Siber Hijyen eğitimini dijital güvenlik kaynakları arasında gösterdi.
Kaspersky Siber Okuryazarlık Proje Lideri Andrey Sidenko, yapay zekânın öğrencinin emeğinin yerini almak yerine bir konuyu araştırmak, öğrenme düzeyini ölçmek ve taslak geliştirmek için kullanılması gerektiğini belirtti. Sidenko, ebeveynlerin çocuklarını önemli bilgileri doğrulamaya ve yanıtları kendi ifadeleriyle açıklamaya yönlendirebileceğini ifade etti.
Yorumlar kapalı.