Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 28 Ağustos 2026 tarihli ve 52/1589 sayılı Kurul Kararı ile “Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber”de kapsamlı değişikliklere gitti. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber’i güncelleyerek yayımladı. 88 sayfalık rehberde yapılan düzenlemeler özellikle serbest fonları yakından ilgilendiriyor. SPK yatırım fonları rehberinde yer alan bilgiler doğrultusunda Yeni dönemde portföy yönetim şirketlerinin çıkarabileceği serbest fon sayısı istihdam edilen portföy yöneticisi sayısına bağlanırken, bir portföy yöneticisinin yönetebileceği fon sayısı 7 ile sınırlandırıldı. Serbest fonlara hisse senedi, borçlanma aracı, kira sertifikası, ilişkili taraf ve diğer fon yatırımlarında yeni yoğunlaşma sınırları getirildi. Repo ve para piyasası işlemlerinde teminat ve merkezi takas şartları güçlendirilirken TEFAS’ta bir fonda yüzde 30 ve üzeri paya ulaşan büyük yatırımcıların KAP’ta açıklanmasının önü açıldı.
Rehberde 28 Ağustos 2026 tarihli kararla serbest fonlar, repo ve ters repo işlemleri, portföy yönetimi, para piyasası fonları, TEFAS, katılma paylarının satışı ve kamuyu aydınlatma başta olmak üzere çok sayıda bölüm değiştirildi veya yeni hükümler eklendi.
SPK’nın yeni düzenlemesi, yatırım fonu sektörünün son yıllarda hızla büyüyen serbest fon bölümünde hem operasyonel kapasitenin hem de portföy risklerinin daha sıkı biçimde kontrol edilmesini hedefleyen bir çerçeve ortaya koyuyor. Rehber incelendiğinde değişikliklerin yalnızca yeni kurulacak fonlarla sınırlı olmadığı, mevcut fonlar ve portföy yönetim şirketleri için de 2026’dan 2031’e uzanan aşamalı bir uyum takvimi oluşturulduğu görülüyor.
Serbest fon sayısı artık şirketin portföy yöneticisi sayısına bağlı
Yeni düzenlemenin portföy yönetim şirketlerini doğrudan etkileyen en önemli hükümlerinden biri, kurulabilecek serbest fon sayısına ilişkin oldu.
Buna göre bir portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu serbest şemsiye fona bağlı olarak ihraç edilecek serbest fonların sayısı, özel fonlar da dahil olmak üzere şirketin istihdam ettiği portföy yöneticisi sayısını aşamayacak.
Başka bir ifadeyle, portföy yönetim şirketlerinin çok sayıda serbest fon kurabilmesi için insan kaynağını da aynı ölçüde güçlendirmesi gerekecek.
Yeni hüküm 29 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe girerken, bu tarih itibarıyla henüz sonuçlandırılmamış serbest fon katılma payı ihraç başvuruları, serbest fona dönüşüm başvuruları ve serbest fon devir başvuruları da düzenleme kapsamına alınacak.
Mevcut durumda portföy yöneticisi sayısından daha fazla serbest fonu bulunan şirketlere ise geçiş süresi tanındı. Bu şirketlerin en geç 30 Haziran 2029 tarihine kadar yeni kurala uyum sağlaması gerekecek.
Serbest fon ağırlığı yüzde 50’yi aşan şirketlere sermaye şartı
SPK, faaliyetlerinin önemli bölümünü serbest fon yönetimine yoğunlaştıran portföy yönetim şirketleri için ayrıca sermaye yükümlülüğü getirdi.
Yıllık hesap dönemi sonunda, ay sonlarına ait sermaye yeterliliği tabloları üzerinden yapılacak kontrolde, şirketin yönettiği aylık ortalama kolektif portföy büyüklüğünün yüzde 50’sinden fazlasının serbest fonlardan oluşması halinde, ilgili portföy yönetim şirketinin çıkarılmış sermayesini yüzde 10 oranında nakden artırmak üzere SPK’ya başvurması gerekecek.
Başvurunun hesap döneminin bitimini takip eden en geç 20 iş günü içerisinde gerçekleştirilmesi zorunlu olacak.
Bu kapsamda ilk kontrol 2026 hesap dönemi sonu itibarıyla yapılacak. Düzenleme, portföy yönetim şirketlerinin serbest fonlardaki hızlı büyümelerini yalnızca yönetilen varlık büyüklüğü açısından değil, özkaynak ve operasyonel kapasite açısından da desteklemelerini gerektirecek.
Serbest fonların yatırım özgürlüğüne yeni yoğunlaşma sınırları
SPK rehberindeki en kapsamlı değişikliklerden biri serbest fonların portföy yapısına ilişkin oldu.
Serbest fonlar genel olarak standart yatırım fonlarına uygulanan çok sayıda oransal yatırım sınırlamasından muaf olmakla birlikte, yeni rehberle birlikte bu fonlara özel yeni yoğunlaşma kuralları getirildi.
Buna göre bir serbest fon portföyünde, portföy değerinin yüzde 5’inden fazlasını oluşturan sermaye piyasası araçlarının toplamı fon portföy değerinin yüzde 20’sini aşamayacak.
Ayrıca yöneticinin yönetim hakimiyetine sahip olduğu kişiler ile yöneticinin üst yönetimi veya ortakları tarafından yönetim hakimiyetine sahip olunan şirketlerin ihraç ettiği sermaye piyasası araçlarına yapılan yatırımların toplamı da fon portföy değerinin yüzde 20’siyle sınırlandırıldı.
Bu düzenleme, serbest fonların belirli şirketlere veya bağlantılı ihraççılara yüksek miktarda yoğunlaşmasının önüne geçmeyi amaçlayan önemli bir değişiklik olarak öne çıktı.
Fiili dolaşımı düşük hisselere özel sınırlama
Yeni rehberde Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerin paylarına ilişkin serbest fon yatırımlarında şirketin fiili dolaşım oranına göre kademeli limit sistemi getirildi.
Bir serbest fon, fiili dolaşım oranı yüzde 25’in altında olan bir şirketin fiili dolaşımdaki paylarının yüzde 8’inden fazlasına sahip olamayacak.
Fiili dolaşım oranı yüzde 25 ile yüzde 50 arasındaysa sınır yüzde 6, yüzde 50 ile yüzde 75 arasındaysa yüzde 4, fiili dolaşım oranı yüzde 75’in üzerindeyse yüzde 2 olacak.
Örneğin fiili dolaşım oranı yüzde 10 olan bir şirketin halka açık paylarının en fazla yüzde 8’i tek bir serbest fon tarafından alınabilecek. Bu da şirketin toplam sermayesi üzerinden bakıldığında yaklaşık yüzde 0,8’lik bir pozisyona karşılık geliyor.
SPK yalnızca tek tek fonlar açısından değil, aynı portföy yönetim şirketinin yönettiği fonların toplamı açısından da sınır koydu.
Aynı yöneticinin yönetimindeki ve aynı kurucuya ait serbest fonlar dahil tüm menkul kıymet yatırım fonları, fiili dolaşım dilimlerine göre bir şirketin fiili dolaşımdaki paylarının toplu olarak sırasıyla yüzde 16, yüzde 12, yüzde 8 ve yüzde 4’ünden fazlasına sahip olamayacak.
Böylece özellikle düşük fiili dolaşıma sahip Borsa İstanbul şirketlerinde fonların piyasada çok büyük pay sahibi olmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Fon yatırımcısının hakim olduğu şirketlerde sınır daha da düşük
SPK, fon yatırımcısıyla bağlantılı şirketlere yönelik ayrıca daha sıkı bir düzenleme yaptı.
Bir serbest fon, fon yatırımcılarının yönetim hakimiyetine sahip olduğu bir şirketin ortaklık paylarında, şirketin fiili dolaşımdaki paylarının yüzde 1’inden fazlasına sahip olamayacak.
Aynı yöneticinin yönetimindeki tek bir kurucuya ait tüm menkul kıymet yatırım fonları açısından toplu sınır ise yüzde 2 olacak.
Bu hüküm, fon yatırımcısı ile portföye alınan şirket arasındaki bağlantılardan kaynaklanabilecek yoğunlaşma ve çıkar çatışması risklerinin azaltılmasına yönelik önemli hükümler arasında yer aldı.
Borçlanma araçları ve kira sertifikalarında ihraççı sınırı
Serbest fonların yalnızca hisse yatırımlarına değil borçlanma araçlarına yaptığı yatırımlara da yeni limitler getirildi.
Bir serbest fon, tek bir ihraççının tedavülde bulunan borçlanma araçlarının toplam ihraç miktarının yüzde 10’undan fazlasını portföyüne alamayacak.
Yönetim sözleşmesine dayalı kira sertifikalarında yine yüzde 10 sınırı uygulanacak.
Diğer kira sertifikalarında ise üst sınır tedavüldeki ihraç miktarının yüzde 25’i olacak.
Bu düzenlemelerle bir serbest fonun tek bir şirketin borçlanma aracı veya kira sertifikası ihracında aşırı büyük alıcı konumuna gelmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Serbest fonların diğer fonlara yatırımı da sınırlandı
Fon sepeti serbest fonlar hariç olmak üzere serbest fonların diğer yatırım fonlarına yapabileceği yatırımlara da sınır getirildi.
Gayrimenkul ve girişim sermayesi yatırım fonları dışındaki diğer fonların katılma paylarına yapılan yatırımlar, serbest fon portföy değerinin en fazla yüzde 15’i olabilecek.
Tek bir yatırım fonuna yapılabilecek yatırım ise serbest fon portföy değerinin yüzde 10’unu aşamayacak.
Aynı gruba ait sermaye piyasası araçlarına yapılan yatırımların toplamı da fon portföy değerinin yüzde 20’siyle sınırlandırıldı.
Bununla birlikte Hazine, TCMB, Türkiye Varlık Fonu ve belirli kamu kurumları tarafından ihraç edilen araçlarla BIST 30 şirketlerinin paylarına yönelik bazı istisnalar düzenlemede ayrıca yer aldı.
Mevcut serbest fonlara 31 Aralık 2026’ya kadar süre
SPK yeni yatırım sınırlamalarına mevcut fonların bir anda uyum sağlamasını istemedi.
29 Ağustos 2026 itibarıyla yeni sınırlamaları aşan pozisyonların mevcut seviyesi üst limit kabul edilecek ve bu pozisyonların daha fazla artırılmasına izin verilmeyecek.
Aşım tutarlarının 29 Ağustos-31 Ekim döneminde en az üçte biri, kasım ayı sonuna kadar en az üçte ikisi azaltılacak.
Fonların genel olarak 31 Aralık 2026 itibarıyla yeni yatırım sınırlamalarına tam uyum sağlaması gerekecek.
29 Ağustos 2026’dan önce fon portföylerine alınmış borçlanma araçları ve kira sertifikalarında ise yeni alım yapılmaması şartıyla, belirli limitler açısından itfa tarihine kadar geçiş imkanı tanındı.
50 yatırımcının altında kalan serbest fonlara dört seçenek
Yeni düzenleme, yatırımcı sayısı düşük kalan serbest fonları da kapsıyor.
Unvanında “özel” ibaresi bulunmayan ve TEFAS’ta işlem görmeyen serbest fonların yatırımcı sayısı düzenli biçimde kontrol edilecek.
İlk katılma payı satışını takip eden ikinci ayın sonundan itibaren her ay sonu itibarıyla portföy saklayıcısı tarafından kontrol yapılacak.
Kontrol döneminde yatırımcı sayısının 15 gün veya daha uzun süreyle 50 veya altında kalması halinde, durumun en geç beş iş günü içerisinde SPK’ya bildirilmesi gerekecek.
Bildirim sonrasında kurucunun 10 iş günü içinde Kurula başvurarak fon için dört seçenekten birini tercih etmesi gerekecek: Fon özel fona dönüştürülebilecek, başka bir fonla birleştirilebilecek, TEFAS’ta işlem görmeye başlayabilecek veya tasfiye edilecek.
Düzenlemeden önce kurulmuş fonlarda yatırımcı sayısı kontrolü 31 Aralık 2026 itibarıyla başlayacak.
Her fon için en az iki portföy yöneticisi görevlendirilecek
Rehberle fon yönetim organizasyonunda da önemli değişiklik yapıldı.
Yeni dönemde fon katılma paylarının ihracına ilişkin yönetim kurulu kararında her fon için en az iki portföy yöneticisi görevlendirilecek.
Bu yöneticilerden biri “sorumlu portföy yöneticisi” olarak belirlenecek.
Sorumlu portföy yöneticisi; fonun bilgilendirme dokümanları, KAP’ta açıklanan yatırım stratejisi, yatırım sınırlamaları ve mevzuat hükümleri doğrultusunda fon portföyüne ilişkin yatırım kararlarının belirlenmesinden sorumlu olacak.
SPK böylece fon yönetiminde hem kişi bazında sorumluluğu belirginleştirdi hem de tek bir yöneticinin çok sayıda fonu fiilen yönetmesi uygulamasını kademeli olarak sınırlandırdı.
Bir portföy yöneticisi en fazla 7 fon yönetecek
Yeni düzenlemeye göre bir portföy yöneticisi, serbest fonlar da dahil olmak üzere en fazla 7 yatırım fonunun yönetiminde görevlendirilebilecek.
Gayrimenkul yatırım fonları ile girişim sermayesi yatırım fonları bu sınırın dışında bırakıldı.
Ancak piyasadaki mevcut yapının yeni sınıra hemen uyum sağlayamayacağı dikkate alınarak uzun bir geçiş dönemi oluşturuldu.
29 Ağustos 2026 itibarıyla 7 fon sınırını aşan portföy yönetim şirketlerinde, 1 Ocak 2029’dan itibaren bir portföy yöneticisi en fazla 10 fon, 1 Ocak 2031’den itibaren ise en fazla 7 fon yönetebilecek.
Böylece yeni düzenlemenin portföy yönetim sektörünün önümüzdeki yıllarda daha fazla lisanslı portföy yöneticisi istihdam etmesini gerektirmesi bekleniyor.
Fonun yüzde 5’ine ulaşan yatırımlarda genel müdür onayı
SPK ayrıca belirli büyüklüğe ulaşan pozisyonlara yönelik yeni iç kontrol mekanizması getirdi.
Bir sermaye piyasası aracının geçmiş 30 günlük dönemdeki günlük ortalama değerinin, aynı dönemde fonun günlük ortalama portföy değerinin yüzde 5’ine veya üzerine çıkması halinde, ilgili araca yönelik portföy yöneticilerinin her bir alım ve satım kararının araştırma ve analizlerle desteklenmesi gerekecek.
Bu belgeler portföy yönetim şirketinin genel müdürünün onayına sunulacak.
Onay ve ilgili belgeler en az 5 yıl süreyle saklanacak.
Genel müdür onayının ardından yatırımın değeri, karşı taraf riski ve portföy yoğunlaşmasına ilişkin bilgiler sorumlu portföy yöneticisi tarafından en fazla 15 günlük dönemlerle genel müdüre raporlanacak.
Bu düzenleme özellikle fon portföyünde önemli ağırlığa ulaşan pozisyonlarda karar alma sürecinin belgeli ve denetlenebilir hale getirilmesini amaçlıyor.
Repo ve ters repo işlemlerinde kurallar sıkılaştı
Yeni rehberin en teknik ancak piyasa açısından önemli bölümlerinden biri repo, ters repo ve vaad sözleşmelerine ilişkin düzenlemeler oldu.
Fonların borsa dışında repo veya ters repo işlemi gerçekleştirebilmesi için taraflar arasında, asgari unsurları Takasbank tarafından belirlenecek yazılı çerçeve sözleşme bulunması zorunlu hale getirildi.
İşlem şartlarını içeren belgelerin işlemden önce portföy saklayıcısına iletilmesi gerekecek.
Borsa dışı repo ve ters repo işlemleri, işlemin gerçekleştirildiği gün portföy saklayıcısı ile Takasbank’a bildirilecek.
Ters repo işlemlerinde alınan finansal araçların teminata esas toplam değerinin genel olarak ters repo işleminin dönüş tutarının en az yüzde 105’i olması gerekecek.
Belirli kamu nitelikli ve düşük riskli varlıkların işleme konu olması halinde ise bu oran yüzde 100 olarak uygulanabilecek.
Serbest fonlarda repo ve vaad işlemlerine yüzde 20 sınırı
Serbest fonlara yönelik ayrıca işlem büyüklüğü sınırları getirildi.
Serbest fonların portföyünde bulunan ve repo işlemine konu olabilecek varlıkların rayiç değerinin toplamda en fazla yüzde 20’si kadar borsada veya borsa dışında repo işlemi yapılabilecek.
Serbest fon portföylerine dahil edilecek borsa dışı ters repo sözleşmeleri ve vaad sözleşmelerinin toplamı da portföy değerinin yüzde 20’sini aşamayacak.
Belirli kamu borçlanma araçlarının konu olduğu işlemler bu limitlerden istisna tutulabilecek.
Kurucunun TMS/TFRS kapsamında ilişkili gerçek kişileri veya bu kişilerin yatırımcı olduğu fonlarla borsa dışında repo, ters repo veya vaad sözleşmesi yapılması ise yasaklandı.
Karşı tarafın kurucuyla ilişkili bir tüzel kişi olması halinde işlemlerin büyüklüğü genel olarak fon portföy değerinin yüzde 10’unu aşamayacak.
Takasbank’ın rolü güçlendirildi
SPK düzenlemesi repo ve para piyasası işlemlerinde Takasbank’ın merkezi karşı taraf ve merkezi takas rolünü de genişletiyor.
Fonların taraf olduğu belirli kesin alım-satım, repo ve ters repo işlemlerinin Takasbank’ın merkezi karşı taraf veya merkezi takas sistemine alınması öngörüldü.
Fonların gerçekleştirdiği işlemlerde teminatlandırma ve takasın fon bazında ayrı ayrı yapılması yönünde esaslar belirlendi.
Düzenlemenin bazı bölümleri 31 Aralık 2026, fon bazındaki merkezi takasa ilişkin bazı hükümleri ise 31 Aralık 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
Bu değişikliklerle fonların para piyasasındaki işlemlerinde karşı taraf ve teminat risklerinin daha merkezi bir yapı üzerinden izlenmesi hedefleniyor.
Murabaha işlemleri rehbere girdi
SPK’nın güncellemesinde dikkat çeken yeniliklerden biri de rehbere ilk kez ayrı bir “Murabaha İşlemleri” bölümünün eklenmesi oldu.
Serbest fonlar dahil yatırım fonları murabaha işlemlerini, fon türüne göre vadeli mevduat veya katılma hesabı için belirlenen yatırım sınırlamalarına uygun olmak şartıyla portföylerine dahil edebilecek.
Ters murabaha işlemleri ise Fon Tebliği’nde yer alan azami yüzde 10’luk borçlanma işlem sınırına dahil edilecek.
Murabaha işlemine yalnızca fon portföyüne alınması mümkün olan varlıklar konu edilebilecek.
Rehberin tanımlar bölümüne de murabaha işlemi eklenerek, bir finansal kuruluşun müşterisinin almak istediği bir varlığı üçüncü kişiden satın alıp maliyetine kâr ekleyerek müşterisine vadeli biçimde satmasına dayalı finansman işlemi olarak tanımlandı.
Para piyasası fonlarının en az yüzde 10’u kamu kağıtlarında olacak
Para piyasası fonlarında da önemli değişiklikler yapıldı.
Unvanında “katılım” ibaresi bulunmayan para piyasası fonlarının portföylerinin en az yüzde 10’unun devlet iç borçlanma senetleri ve/veya Hazine ve Maliye Bakanlığı Varlık Kiralama AŞ tarafından ihraç edilen kira sertifikalarında değerlendirilmesi gerekecek.
Para piyasası ve kısa vadeli fonların Borsa İstanbul Pay Senedi Repo Pazarı’ndaki ters repo işlemleri de fon toplam değerinin yüzde 25’iyle sınırlandırıldı.
Bu işlemlerde alınması gereken ek teminatın büyüklüğü ve teminatın hangi varlıklardan oluşabileceğine ilişkin yeni kurallar getirildi.
Unvanında “para piyasası” veya “kısa vadeli” ibaresi bulunan serbest fonların da yeni yatırım sınırlarına uyum sağlaması gerekecek.
Bu fonlara 31 Mart 2027’ye kadar kademeli uyum süresi tanındı.
Takasbank Para Piyasası’nda yüzde 20 sınırı
Serbest fonların Takasbank Para Piyasası işlemlerinde de üst sınır belirlendi.
Serbest fonların Takasbank Para Piyasası’ndaki toplam pozisyonları, borçlanma amacıyla gerçekleştirilen işlemler de dahil olmak üzere fon portföy değerinin yüzde 20’sini aşamayacak.
29 Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 20 sınırının üzerinde bulunan fonların mevcut pozisyonları artırılamayacak.
Aşım tutarının en az üçte biri 30 Eylül 2026’ya, üçte ikisi 31 Ekim 2026’ya kadar azaltılacak ve 30 Kasım 2026 itibarıyla tam uyum sağlanacak.
Fon kurulduktan sonra 60 gün içinde satış başlamazsa tasfiye
SPK, onay alınmasına rağmen uzun süre yatırımcı kabul etmeyen fonlara karşı da yeni kural getirdi.
Serbest fonlar dahil yatırım fonlarının katılma paylarının satışına, Kurulca onaylanan izahnamenin kurucu tarafından alınmasını takip eden en geç 60 gün içinde başlanması zorunlu olacak.
Belirlenen süre içerisinde satış başlamazsa, kurucu ve portföy saklayıcısı altı iş günü içerisinde SPK’ya bilgi vermek zorunda olacak.
60 günlük sürede satışın başlamaması halinde ise izahname onayı herhangi bir ek karara gerek kalmaksızın geçersiz hale gelecek ve fon resen tasfiye ettirilecek.
Fonlara katılma payı üst limiti getirilebilecek
Yeni düzenleme fonların satabileceği katılma payı sayısına üst limit konulmasına da imkan tanıyor.
Ancak üst limit için objektif bir gerekçe bulunması gerekecek.
Örneğin fonun yoğun yatırım yaptığı piyasada likiditenin sınırlı olması kabul edilebilir bir gerekçe olacak. Buna karşılık “fon performansını korumak” veya “performansı yükseltmek” gibi gerekçeler yeterli kabul edilmeyecek.
Fon belirlenen katılma payı üst limitine ulaştığında yeni satışları durdurabilecek.
Ancak yatırımcıların sahip oldukları katılma paylarını fona geri satma hakkı bu gerekçeyle durdurulamayacak.
TEFAS’ta asgari işlem adedi 1 olabilecek
TEFAS bölümünde yapılan değişiklik kapsamında Platform’da işlem gören fonlarda, serbest fonlar dahil olmak üzere katılma payı alım talimatlarında asgari işlem adedi ile işlem katının 1 olarak belirlenebilmesi öngörüldü.
Fonların bu düzenlemeye en geç 31 Aralık 2026’ya kadar uyum sağlaması gerekecek.
Serbest fonların TEFAS üzerinden satışı ise yalnızca nitelikli yatırımcılara yapılmaya devam edecek.
Bir fonda yüzde 30’u geçen büyük yatırımcı KAP’ta görülecek
Yatırımcı açısından yeni düzenlemenin en dikkat çekici kamuyu aydınlatma hükümlerinden biri fonlardaki büyük yatırımcıların açıklanmasına ilişkin oldu.
Bir gerçek veya tüzel kişinin TEFAS’ta işlem gören bir fonun tedavüldeki katılma paylarındaki oranı yüzde 30, yüzde 40, yüzde 50, yüzde 60, yüzde 70, yüzde 80 veya yüzde 90’a ulaştığında yatırımcı ve sahip olduğu pay oranı MKK tarafından KAP’ta ilan edilecek.
Aynı şekilde yatırımcının payı bu eşiklerin altına düştüğünde de açıklama yapılacak.
Orandaki değişiklik fonun tedavüldeki toplam pay sayısının artması veya azalmasından kaynaklanıyorsa bu bilgi de açıklamada ayrıca belirtilecek.
Söz konusu bilgiler TEFAS Fon Bilgilendirme Platformu’nda da yer alacak. Rehbere “Fonlara İlişkin Diğer Açıklamalar” başlıklı yeni bölüm de 28 Ağustos 2026 tarihli kararla eklendi.
TEFAS’taki serbest fonlarda haftalık portföy açıklaması
TEFAS’ta işlem gören serbest fonlara yönelik şeffaflık yükümlülükleri de artırıldı.
Bu fonlarda yatırımcı bilgi formunun hazırlanarak KAP’ta ilan edilmesi zorunlu olacak.
Ayrıca TEFAS’ta işlem gören serbest fonlar haftalık portföy dağılım raporu hazırlayacak ve rapor ilgili haftayı takip eden üç iş günü içerisinde KAP’ta yayımlanacak.
Fonların içtüzük ve izahnamelerinde gerçekleştirilecek belirli değişikliklerin de yürürlük tarihinden en az 30 gün önce KAP’ta açıklanması gerekecek.
Özel emir ve Toptan Satışlar Pazarı’na yeni sınırlar
SPK’nın Borsa İstanbul’daki halka açık şirketleri yakından ilgilendiren bir diğer düzenlemesi ise yatırım fonlarının özel emir ve Toptan Satışlar Pazarı işlemleri oldu.
Unvanında “özel” ibaresi bulunan fonlar, serbest şemsiye fona bağlı fonlar, gayrimenkul yatırım fonları ve girişim sermayesi yatırım fonları, borsada özel emir yoluyla veya Borsa İstanbul Toptan Satışlar Pazarı’nda yapılan ortaklık payı işlemlerinde alıcı taraf olamayacak.
Özel fonlar ile serbest fonlar aynı yöntemlerle gerçekleştirilen işlemlerde satıcı taraf da olamayacak.
Aynı yöneticinin yönetimindeki ve tek bir kurucuya ait, belirtilen istisnalar dışındaki yatırım fonlarının tamamı tarafından özel emir veya Toptan Satışlar Pazarı aracılığıyla tek seferde satın alınabilecek pay miktarı, halka açık şirketin sermayesinin veya oy haklarının yüzde 1’iyle sınırlandırıldı.
Bu yollarla 12 aylık dönemde fon portföylerine alınabilecek toplam pay oranı ise yüzde 3’ü aşamayacak. Ortaklık payı işlemlerine ilişkin bölüm de 28 Ağustos tarihli kararla değiştirildi.
Yüzde 3’ü aşan devirlerde SPK onayı gerekecek
Pay Tebliği kapsamındaki kişilerin özel emir veya Toptan Satışlar Pazarı üzerinden menkul kıymet yatırım fonlarına yapacağı satışların toplamı da herhangi bir 12 aylık dönemde şirket sermayesinin veya oy haklarının yüzde 3’ünü aşamayacak.
Bu oranın üzerinde bir pay devredilmek istenirse satış öncesinde pay satış bilgi formu hazırlanacak ve SPK onayına sunulacak.
Kurul tarafından onaylanan pay satış bilgi formu bulunmadan söz konusu payların özel emir veya Toptan Satışlar Pazarı üzerinden devredilmesine ya da virman yapılmasına izin verilmeyecek.
29 Ağustos 2026’dan önce yapılmış işlemler ise yeni alım ve satış limitlerinin hesaplanmasında dikkate alınmayacak.
BIST 30 Endeksi’nde bulunan paylar ile rehberde belirtilen bazı kamu kurum ve kuruluşlarının payları belirli sınırlamaların dışında tutuldu.
Düzenlemelerin tam etkisi 2031’e kadar yayılacak
SPK’nın yatırım fonlarına yönelik yeni rejimi tek bir tarihte yürürlüğe girmeyecek.
Düzenlemelerin önemli bölümü 29 Ağustos 2026 itibarıyla uygulanmaya başlarken, serbest fonların portföy yoğunlaşmalarının azaltılması ve repo işlemlerinin yeni sınırlara uyumu açısından 31 Aralık 2026 kritik tarih olacak.
Para piyasası ve kısa vadeli serbest fonların bazı limitlere uyumunun 31 Mart 2027’ye, belirli merkezi takas hükümlerinin 31 Aralık 2027’ye kadar tamamlanması öngörülüyor.
Portföy yöneticisi başına fon sayısında ise 1 Ocak 2029’dan itibaren 10 fonluk ara sınır başlayacak. Serbest fon sayısının istihdam edilen portföy yöneticisi sayısına uyumu için son tarih 30 Haziran 2029 olacak.
Portföy yöneticisi başına nihai 7 fon sınırı ise 1 Ocak 2031’den itibaren tam olarak uygulanacak.
Fon sektöründe yeni dönem
88 sayfalık rehberin bütününe bakıldığında SPK’nın özellikle son dönemde hızla büyüyen serbest fon piyasasında daha kontrollü bir yapı oluşturmayı hedeflediği görülüyor.
Yeni düzenleme ile portföy yönetim şirketlerinin çıkarabileceği fon sayısının insan kaynağıyla ilişkilendirilmesi, bir yöneticinin sorumlu olduğu fon sayısının azaltılması, düşük fiili dolaşımlı hisselerde yoğunlaşmanın sınırlandırılması ve bağlantılı ihraççılara yatırımların kontrol altına alınması öne çıkıyor.
Bunun yanında repo ve para piyasası işlemlerinin daha güçlü teminat yapısına bağlanması, Takasbank’ın merkezi karşı taraf ve takas sistemindeki rolünün artırılması, TEFAS’taki büyük fon yatırımcılarının KAP üzerinden görünür hale getirilmesi ve fonların faaliyetlerine başlaması için 60 günlük kesin süre getirilmesi yeni dönemin temel başlıklarını oluşturuyor.
Düzenlemeler, portföy yönetim şirketleri açısından daha fazla insan kaynağı, daha yüksek sermaye ihtiyacı, daha güçlü iç kontrol ve daha ayrıntılı raporlama anlamına gelirken; yatırımcı tarafında fonların portföy yoğunlaşmaları, büyük yatırımcıları ve risk yönetimi açısından daha şeffaf bir yapı oluşturmayı amaçlıyor.
Yorumlar kapalı.